ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΘΡΗΣΚΕΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΗΘΙΚΗΣ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΙΩΝ «ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΦΑΝΑΡΑΣ»

Πέμπτη 12 Νοεμβρίου 2026
Ημερίδα του Εργαστηρίου Θρησκειολογίας και Βιοηθικής των Θρησκειών «Βασίλειος Φανάρας»

Με μεγάλη επιτυχία ολοκληρώθηκαν τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου 2026, οι εργασίες της επιστημονικής ημερίδας του Εργαστηρίου Θρησκειολογίας και Βιοηθικής των Θρησκειών «Βασίλειος Φανάρας» (Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας και Θρησκειολογίας ΕΚΠΑ), με τίτλο «Βιωματικές αφηγήσεις για το θρησκευτικά αλλότριο στην Ελλάδα του 21ου αιώνα. Κεντρικός σκοπός της ημερίδας ήταν η παρουσίαση των πορισμάτων του χρηματοδοτούμενου από το ΕΚΠΑ, ερευνητικού προγράμματος με τίτλο «Θρησκευτικότητα, διαπολιτισμικότητα και ένταξη στην Ελλάδα του 21ου αιώνα».

Η ημερίδα έλαβε χώρα στο Αμφιθέατρο «Ιωάννης Δρακόπουλος», στο κεντρικό κτήριο του ΕΚΠΑ (Πανεπιστημίου 30), ενώ χαιρετισμούς απηύθηναν: ο Πρύτανης του ΕΚΠΑ, Καθηγητής της Ιατρικής Σχολης, κ. Γεράσιμος Σιάσος, ο Αναπληρωτής Πρόεδρος του Συμβουλίου Διοίκησης ΕΚΠΑ, Πρόεδρος της Εταιρείας Αξιοποίησης και Διαχείρισης Περιουσίας Πανεπιστημίου Αθηνών Καθηγητής Αναλυτικής Χημείας κ. Νικόλαος Θωμαϊδης, ο Κοσμήτωρ της Θεολογικής Σχολής ΕΚΠΑ Καθηγητής κ. Εμμανουήλ Καραγεωργούδης και η Πρόεδρος του Τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας και Θρησκειολογίας του ΕΚΠΑ και Διευθύντρια του Εργαστηρίου, Καθηγήτρια κα. Κίρκη Κεφαλέα.

Στην ημερίδα συμμετείχαν μέλη και συνεργάτες του Εργαστηρίου καθώς και νέοι ερευνητές (μεταπτυχιακοί φοιτητές και υπ. Διδάκτορες). Συγκεκριμένα στην πρώτη ενότητα, εξετάστηκε από τον Καθηγητή της Φιλοσοφίας της Θρησκείας κ. Χαράλαμπο Βέντη, το πολιτικό πλαίσιο της ανεξιθρησκίας, ενώ εκπρόσωποι της Ισραηλιτικής Κοινότητας Αθηνών (ο Σοφολογιώτατος Ραββίνος των Αθηνών, Γκάμπριελ Νεγρίν και ο Αν. Καθηγητής της Ιατρικής Σχολής του ΑΠΘ και Αντιπρόεδρος της Ισραηλιτικής Κοινότητας Αθηνών κ. Ηλίας Πέσσαχ). Στη συνέχεια ο Επ. Καθηγητής του Ινδουισμού κ. Απόστολος Μιχαηλίδης συντόνισε την ενότητα κατά την οποία παρουσιάστηκαν βιωματικά αφηγήματα των ινδικών θρησκευμάτων (Ινδουιστική και Βουδιστική κοινότητα Theravada), καθώς και της Σικχικής κοινότητας. Μέσα από τους χαιρετισμούς των ως άνω κοινοτήτων αναδείχτηκε η ιστορία και η εξέλιξή τους στην Ελλάδα. Τους χαιρετισμούς διάβασαν οι μεταπτυχιακές φοιτήτριες κα. Μεταξία Γεροβασίλη και κα. Χριστίνα-Στυλιανή Λίτσα. Παράλληλα, αναδείχθηκαν από τον Αν. Καθηγητή της Κοινωνιολογίας της Θρησκείας, κ. Νικόλαο Δεναξά και τον υπ. Δρ. κ. Ηλία Μανωλάκη, ζητήματα διαπολιτισμικότητας με αφορμή τη «Γιορτή των Τσιγγάνων» – Εντερλέζι, παρουσίαση και αφηγηματικά τεκμήρια από την κοινωνική δομή της Ι. Μητρόπολης Νεάπολης και Σταυρόπολης «Φάρος του Κόσμου» στον Δενδροπόταμο Θεσσαλονίκης, καθώς και το κοινωνικό κεκτημένο της ένταξης με θρησκευτικό πρόσημο, στον οικισμό των Νεοφώτιστων Φλώρινας.

Στη δεύτερη ενότητα, παρουσιάστηκαν από την Δρ. Κερασένια Παπαλεξίου (ΕΔΙΠ του Τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας και Θρησκειολογίας ΕΚΠΑ) και τους συνεργάτες της (κα. Φρύνη Καρζή, κα. Ευπραξία Νεραντζάκη και κ. Δημήτριο Λαβασίδη) οι δράσεις Service Learning και βιωματικότητας σε συνεργασία με φορείς όπως η Εθνική Πινακοθήκη, η ΜΚΟ «ΜΕΤΑΔΡΑΣΗ», καθώς και σε ερευνητικά προγράμματα με ευάλωτες ομάδες. Σημαντική ήταν η παρουσίαση των αφηγημάτων από τις αραβόφωνες κοινότητες από τον Δρ. Δημήτριο Αθανασίου (ΕΔΙΠ του ως άνω Τμήματος), την Κοπτική Εκκλησία, τη Μουσουλμανική Κοινότητα και το Τέμενος Αθηνών στον Βοτανικό. Η ημερίδα έκλεισε με την παρουσίαση του ποιμαντικού και κοινωνικού έργου της Καθολικής Εκκλησίας στον ελλαδικό χώρο που επιμελήθηκε ο Δρ. Γεώργιος Φουντουλάκης (ΕΔΙΠ), με την υποστήριξη του πατρός Μάριου Αττάλα, ιερέως της Καθολικής Εκκλησίας της Ελλάδος και του κ. Δημητρίου Λεβαντή, Νομικού και μέλους της Συνοδικής Επιτροπής Δικαιοσύνης – Ειρήνης της Καθολικής Εκκλησίας, οι οποίοι μετέφεραν και σχετικό χαιρετισμό του Αρχιεπισκόπου των εν Ελλάδι Καθολικών, Σεβασμιωτάτου κ. Θεοδώρου. Στο πλαίσιο της ημερίδας, ειδικές παρεμβάσεις έκαναν οι υπ. Δρ. του Τμήματος, κα. Αγγελική Κορρέ και κα. Δέσποινα Κρανιώτη, οι οποίες ανέδειξαν τη θρησκευτική ταυτότητα, ετερότητα και την έννοια του ανήκειν στη Ζωή εν Τάφω του Στράτη Μυριβήλη και τις αναφορές στο μουσουλμανικό στοιχείο στο έργο Ξεπεσμένος Δερβίσης του Αλ. Παπαδιαμάντη, αντίστοιχα.

Κατά την αποφώνηση, η Καθηγήτρια κ. Κεφαλέα, αφού ευχαρίστησε τόσο τους συντελεστές, τους προσκεκλημένους καθώς και όσους παρακολούθησαν την ημερίδα, επισήμανε την αναγκαιότητα για έναν διαρκή και γι’ αυτό γόνιμο διαπολιτισμικό και διαθρησκειακό διάλογο, υπογραμμίζοντας τη σημασία της αμοιβαίας κατανόησης, του σεβασμού της ετερότητας και της αρμονικής κοινωνικής συνύπαρξης στην Ελλάδα του 21ου αιώνα.

Σημειώνεται δε πως στο φουαγιέ του αμφιθεάτρου και με μέριμνα της Εταιρείας Αξιοποίησης και Διαχείρισης Περιουσίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, δόθηκε η δυνατότητα στους συμμετέχοντες να λάβουν τον τιμητικό τόμο στη μνήμη του Βασιλείου Φανάρα, με τίτλο «Θρησκείες και Βιοηθική στην ύστερη νεωτερικότητα», ο οποίος μόλις κυκλοφόρησε.

Η εκδήλωση μαγνητοσκοπήθηκε και αναρτήθηκε στο επίσημο κανάλι του ΕΚΠΑ στο YouTube.